![]() |
|
|
|
|
Boventonen Boventonen in een geluid, zijn die tonen waarvan de toonhoogte hoger ligt dan de grondtoon (even een paar onvermijdelijke termen. De toonhoogte wordt bepaald door de frequentie ofwel het aantal trillingen per seconde, uitgedrukt in Hertz, kortweg Hz). Voorbeeld: stel je speelt een lage A (la) op de piano. De grondtoon daarvan, de hoofdtoon, is 110 Hz. Er zijn allerlei hogere frequenties hoorbaar maar omdat je ze niet afzónderlijk hoort, vallen ze niet op. Dit mengsel van hogere frequenties, de boventonen, bepaalt echter het timbre, de klankkleur van het geluid. Die mengverhouding is voor elk instrument of stem anders. In het palet van tonen zijn de harmonische boventonen -- tonen met een geheel veelvoud van de grondtoon, in dit geval dus tonen van 220, 330, 440 Hz, enz. -- vaak het sterkst. Wil je eens een voorbeeld van harmonische boventonen horen, doe dan dit experiment ! Boventoonzingen Bij boventoonzingen laat je je stem de grondtoon produceren en worden de hogere harmonischen gevormd door articulatie met behulp van de mond(stand) en tong(stand). Probeer bijvoorbeeld maar eens hoe goed je mond en tong dat kunnen. Maak een fluitmondje en houd je tong gestrekt, 'blaas' zachtjes een toon en trek langzaam je tong naar achteren: de toon wordt lager. Daarna vervang je het fluiten door zingen en blijf je je tong van achteren naar voren en weer terug bewegen: boventonen! Door de techniek te oefenen, te leren articuleren en vooral goed te luisteren kun je de boventonen helder laten klinken. Luister hier naar een voorbeeld, gezongen door Borg Diem Groeneveld. Meer dan techniek Naast het aardige van de techniek waarmee je die bijzondere fluittoontjes kunt zingen, is het leuke aan boventoonzingen dat je dat vaak op een ander manier doet dan gewoonlijk, bijvoorbeeld in een koor. Vooral als je het met anderen doet, in ingetogen sfeer, bij een tanpura of klankschaal, nodigt het uit tot improvisatie, prikkelt het de creativiteit. Vermengend met gewone zang en hand- of lichaamsbeweging kun je er helemaal je gevoel in leggen. Als je de adem erbij betrekt, bijvoorbeeld met oefeningen om de adem te ervaren, volgen en voelen, kun je je hele lijf mee laten zingen. |